Tại sao ta dễ làm tổn thương người thân nhất? (Thực tập theo Pháp môn Làng Mai)
Nhiều người rất nhẹ nhàng với người ngoài nhưng lại dễ nóng giận với người thân. Vì sao điều này xảy ra? Bài viết chia sẻ góc nhìn theo Pháp môn Làng Mai, giúp nhận diện giận dữ, thực tập chánh niệm, lắng nghe sâu và ái ngữ để chữa lành cảm xúc và chữa lành quan hệ trong gia đình.
Ta thường dịu dàng với người ngoài hơn người thân
Có một điều khá phổ biến trong đời sống.
Ta có thể rất lịch sự với:
- đồng nghiệp
- khách hàng
- người mới quen
Nhưng lại dễ cáu gắt với:
- vợ hoặc chồng
- cha mẹ
- con cái
Chỉ một chuyện nhỏ cũng có thể khiến ta nói những lời nặng nề.
Sau đó, khi bình tĩnh lại,
ta thường tự hỏi:
Tại sao mình lại nói như vậy với người mình thương?
Câu hỏi này không phải hiếm.
Rất nhiều người mang theo nỗi hối tiếc như vậy trong gia đình.
Sự quen thuộc khiến ta mất đi chánh niệm
Khi gặp người ngoài, ta thường ý thức rất rõ cách mình nói chuyện.
Ta chọn từ ngữ cẩn thận.
Ta kiểm soát cảm xúc tốt hơn.
Nhưng với người thân, ta nghĩ rằng:
- họ sẽ hiểu mình
- họ sẽ bỏ qua
- họ sẽ ở đó dù mình cư xử thế nào
Chính sự quen thuộc này khiến ta dễ đánh mất chánh niệm.
Ta phản ứng nhanh hơn.
Nói nhanh hơn.
Và đôi khi làm tổn thương nhau sâu hơn.
Người thân thường chạm vào những vết thương sâu
Theo tinh thần Pháp môn Làng Mai,
mỗi người đều mang trong mình những vết thương cảm xúc.
Có thể là:
- cảm giác không được công nhận
- nỗi sợ bị bỏ rơi
- ký ức bị phê bình trong quá khứ
Những vết thương này thường nằm rất sâu.
Và người thân – vì ở rất gần –
dễ chạm vào những vùng nhạy cảm đó.
Một câu nói tưởng chừng rất bình thường
cũng có thể làm cảm xúc bùng lên.
Khi đó, giận dữ xuất hiện rất nhanh.
Khi ta mệt mỏi, người thân trở thành nơi xả cảm xúc
Một lý do khác khiến ta dễ làm tổn thương người thân là:
Ta mang quá nhiều áp lực từ bên ngoài.
Ví dụ:
- áp lực công việc
- căng thẳng tài chính
- mệt mỏi tinh thần
Khi trở về nhà, năng lượng kiên nhẫn đã cạn.
Chỉ một chuyện nhỏ
cũng có thể khiến ta phản ứng mạnh.
Gia đình – đáng lẽ là nơi chữa lành –
đôi khi trở thành nơi ta trút cảm xúc.
Điều này rất phổ biến,
nhưng nếu không nhận diện,
nó có thể làm chữa lành quan hệ trở nên khó khăn hơn.
Theo Pháp môn Làng Mai: Hiểu là nền tảng của thương
Trong Pháp môn Làng Mai,
hiểu và thương luôn đi cùng nhau.
Nếu ta hiểu rằng:
Người kia cũng đang mệt.
Người kia cũng đang mang khổ đau.
Người kia cũng đang cố gắng.
Thì phản ứng của ta sẽ khác.
Thay vì chỉ thấy lời nói khó nghe,
ta có thể nhìn sâu hơn vào cảm xúc phía sau.
Đó là bước đầu của lắng nghe sâu.
Thực tập dừng lại trước khi phản ứng
Một thực tập rất đơn giản trong thực tập Làng Mai là:
Dừng lại trước khi nói.
Khi cảm thấy cơn giận dữ đang lên,
hãy thử:
Thở vào:
Tôi biết mình đang khó chịu.
Thở ra:
Tôi chọn không nói ngay lúc này.
Khoảng dừng nhỏ đó
có thể ngăn một lời nói làm tổn thương kéo dài nhiều ngày.
Đó chính là chánh niệm trong đời sống.
Ái ngữ giúp mối quan hệ được bảo vệ
Khi cảm xúc đã dịu xuống,
cách ta nói chuyện rất quan trọng.
Thay vì:
- “Anh lúc nào cũng vậy.”
- “Em chẳng bao giờ hiểu.”
Bạn có thể thử ái ngữ:
Khi chuyện đó xảy ra, em cảm thấy khá buồn.
Hoặc:
Anh nghĩ lúc nãy anh đã nói hơi nặng.
Những câu nói như vậy
không làm người kia phòng thủ.
Chúng mở ra cơ hội cho lắng nghe sâu.
Anh Chú
Người thân là nơi ta học cách yêu thương
Gia đình không phải là nơi hoàn hảo.
Đó là nơi ta học.
Học cách:
- hiểu người khác
- chăm sóc cảm xúc
- chữa lành cảm xúc
- thực tập tha thứ
Mỗi xung đột trong gia đình
có thể trở thành một bài học về tình thương.
Nếu ta biết quay về với chánh niệm.
Khi ta thay đổi, không khí gia đình cũng thay đổi
Một điều rất thú vị trong Pháp môn Làng Mai là:
Bạn không cần thay đổi người khác trước.
Chỉ cần bạn:
- nói chậm lại
- thở sâu hơn
- thực tập lắng nghe sâu
Năng lượng của cuộc trò chuyện sẽ khác.
Dần dần, người kia cũng cảm thấy an toàn hơn.
Sự thay đổi nhỏ này
có thể tạo ra khác biệt rất lớn trong chữa lành quan hệ.
Một bài thực tập nhỏ cho hôm nay
Hôm nay, khi nói chuyện với người thân,
hãy thử quan sát:
- cách mình phản ứng
- giọng nói của mình
- cảm xúc trong lòng
Nếu thấy mình bắt đầu khó chịu,
hãy thử dừng lại một hơi thở.
Chỉ một hơi thở thôi
cũng có thể thay đổi hướng đi của cuộc trò chuyện.
Người thân là nơi đáng được dịu dàng nhất
Chúng ta thường cố gắng rất nhiều
để gây ấn tượng với người ngoài.
Nhưng đôi khi lại quên rằng:
Những người thân yêu
là những người nghe lời nói của ta mỗi ngày.
Nếu có nơi nào xứng đáng nhận được sự dịu dàng nhất,
đó chính là gia đình.
Thực tập chánh niệm, ái ngữ và lắng nghe sâu
không phải là điều xa vời.
Đó là những bước rất nhỏ
trong đời sống hằng ngày.
Và đó cũng chính là con đường
của Pháp môn Làng Mai
trong việc chữa lành quan hệ và nuôi dưỡng tình thương.
Cá Sấu Ăn Chay
Sống chậm – sống lành – sống tỉnh thức trong từng lời nói, từng mối quan hệ.
